Nju Jorku transformon muzetë: projekte gjigante për Met, Bronx dhe hapësira të reja arti
Nju Jorku po përjeton një valë të paprecedentë transformimesh në institucionet e tij kulturore. Sipas një përmbledhjeje të botuar së fundmi nga The Art Newspaper, disa projekte ambicioze ndërtimi janë përfunduar së fundmi ose po zhvillohen në të gjithë lagjet e qytetit — nga hapësira krejtësisht të reja arti te rinovimet me qindra miliona dollarë të muzeve historikë.
Lajmi më i freskët është “Canyon”, një hapësirë e re arti bashkëkohor prej rreth 4 mijë metrash katrorë në Lower East Side, që pritet të hapet vitin e ardhshëm. Themeluar nga filantropi dhe koleksionisti Robert Rosenkranz dhe e drejtuar nga Joe Thompson, drejtori themelues i Mass MoCA-së në Masaçusets, hapësira do të fokusohet në video, tingull dhe performancë. Projekti 40 milionë dollarësh, i projektuar nga studioja New Affiliates Architecture, do të përfshijë galeri të gjera, një atrium 18-metërsh me dritë natyrale, kafene dhe restorant. Ekspozita përuruese, “Worldbuilding”, e kuruar nga Hans Ulrich Obrist, do të sjellë 68 artistë që eksplorojnë kulturën e videolojërave digjitale — mes tyre Bill Viola, Laurie Anderson, Cao Fei dhe Martine Syms.
Në Bronx, Muzeu i Bronx-it nisi në vitin 2024 një rinovim dhe zgjerim 43 milionë dollarësh, të projektuar nga studioja Marvel. Çatia gjeometrike e pjerrët dhe fasada e qelqtë synojnë ta lidhin më fort muzeun me komunitetin përreth; rihapja e plotë është planifikuar për vjeshtën e vitit 2027. Ndërkohë, Muzeu Metropolitan i Artit nisi këtë muaj ndërtimin e transformimit 550 milionë dollarësh të krahut të artit modern dhe bashkëkohor, të projektuar nga arkitektja meksikane Frida Escobedo — gruaja e parë që projekton një krah për këtë muze. Rihapja pritet në vitin 2029.
Në zhvillim janë edhe projekte të tjera: zgjerimi 118 milionë dollarësh i Muzeut të Kinezëve në Amerikë (MOCA) në Chinatown, i projektuar nga Maya Lin, i cili po has vonesa, si dhe rinovimi 28 milionë dollarësh i “The Kitchen”, hapësirës legjendare të performancës në West Chelsea. Këto vijnë pas një serie përfundimesh të mëdha pas pandemisë: krahu Tang për Demokracinë Amerikane prej 175 milionë dollarësh në muzeun New York Historical, rihapja e Koleksionit Frick pas rinovimit 220 milionë dollarësh, zgjerimi 82 milionë dollarësh i Muzeut të Ri (New Museum) dhe selia e re e Studio Museum në Harlem.
Vala e investimeve tregon se muzetë e Nju Jorkut po ripërcaktojnë rolin e tyre: hapësira më të hapura, më shumë performancë dhe lidhje më të ngushtë me publikun — siç e përshkruan Thompson, ambiente “më pranë dhomës së ndenjes” sesa kutitë e bardha tradicionale të galerive.
Burimi: USA Art News / The Art Newspaper
