Nvidia nis hetim ndaj Jensen Huang për marrëdhënien e tij me një spiune kineze

Kompania Nvidia njoftoi të dielën se kishte nisur një hetim ndaj Jensen Huang, drejtorit të saj ekzekutiv dhe njërit prej themeluesve, pasi ai pranoi përpara bordit drejtues se kishte pasur një marrëdhënie intime me një drejtuese biznesi, të cilën shërbimet amerikane të inteligjencës e kishin identifikuar si spiune kineze.

Marrëdhënia e Huang me gruan, e njohur si Alice Huang, u kthye në një shqetësim për qeverinë amerikane pasi përgjimet dhe mbikëqyrja zbuluan se ajo i përcillte informacione drejtpërdrejt Pekinit. Zbulimi ngriti shqetësime serioze, pasi Jensen Huang është një nga figurat më të fuqishme të revolucionit të inteligjencës artificiale dhe një aleat me ndikim i presidentit Donald Trump.

Në një mesazh drejtuar kompanisë, Huang kërkoi falje.

“Isha i pabesë ndaj gruas sime”, deklaroi ai. “Veprimet e mia e lënduan atë dhe fëmijët tanë. Nuk ka asnjë justifikim për atë që bëra. Më vjen thellësisht keq.”

Bordi drejtues i Nvidia deklaroi se nuk kishte arsye të besonte se siguria kombëtare apo sekretet e kompanisë ishin komprometuar, por theksoi se hetimi do të shqyrtonte të gjitha informacionet e disponueshme.

Sipas bordit, Huang e mbështet plotësisht hetimin dhe është zotuar të bashkëpunojë.

Anëtarët e pavarur të bordit do të zgjedhin një këshilltar ligjor të jashtëm për të zhvilluar hetimin. Zëdhënësi i kompanisë, John Rizzo, deklaroi se Huang nuk do të marrë pjesë në procesin e përzgjedhjes.

Huang, 63 vjeç, do të vazhdojë të drejtojë kompaninë gjatë hetimit.

Si bashkëthemelues i Nvidia, ai ka krijuar një strukturë të veçantë drejtimi, ku kontrollon pothuajse të gjitha aspektet e biznesit dhe mbikëqyr rreth 60 drejtues që raportojnë drejtpërdrejt tek ai.

“Lajmet e sotme nuk do ta ngadalësojnë Nvidia-n”, tha Rizzo. “Jensen është i vendosur të vazhdojë drejtimin e kompanisë pa ndërprerje.”

Trump del në mbrojtje të Huang

Në një koment të shkurtër për gazetarët të dielën në mbrëmje, ndërsa po largohej nga Florida, presidenti Donald Trump mbrojti Huang.

Trump deklaroi se do ta merrte pa hezitim drejtuesin e Nvidia në udhëtimin e tij të ardhshëm në Kinë.

“Nuk kam dëgjuar që ai të ketë bërë ndonjë gjë të gabuar”, tha presidenti. “Ai pati marrëdhënie me dikë, por, e dini, kështu ndodh edhe me të tjerët.”

Trump tha se nuk kishte biseduar me Huang për këtë çështje.

“Unë di vetëm se ai është një njeri i mirë, por kurrë nuk e di se çfarë po ndodh”, u shpreh presidenti.

Ai shtoi se nuk ishte penduar për mungesën e veprimeve nga ana e tij kur, rreth një vit më parë, ishte informuar se shërbimet amerikane të inteligjencës po përgjonin elektronikisht Alice Huang.

“Mendoj se është një njeri i ndershëm. Besoj se ndoshta ka një shpjegim për këtë. Duhet ta dëgjosh. Jo, nuk mund të veprosh kështu me njerëzit”, tha Trump. “Ai ka bërë një punë të jashtëzakonshme për vendin tonë.”

I pyetur nëse Huang duhet të vazhdonte të qëndronte në krye të Nvidia, Trump u përgjigj:

“Mendoj se po. Sigurisht që po.”

Një marrëdhënie që shqetësoi shërbimet amerikane

Vëmendja publike ndaj lidhjeve të Huang me Alice Huang nisi pasi The New York Times raportoi muajin e kaluar se agjencitë amerikane të inteligjencës kishin zbuluar një marrëdhënie të afërt mes tij dhe një shtetaseje kineze, blerëse e çipave të kompanisë.

Zyrtarët amerikanë kishin arritur në përfundimin se gruaja mblidhte informacione për Pekinin.

Alice Huang, e njohur edhe si Huang Le, sipas biografisë së saj, kishte punuar fillimisht si gazetare televizive në Kinë, përpara se të bëhej drejtuese e lartë e një kompanie qendrash të dhënash me bazë në Singapor.

Kompania, Megaspeed, ishte kthyer në një nga klientët më të mëdhenj të Nvidia në Azinë Juglindore, duke blerë çipa me vlerë mbi 4.8 miliardë dollarë që nga qershori i vitit 2024.

Nvidia kishte vazhduar marrëdhëniet tregtare me Megaspeed edhe pasi The New York Times raportoi vitin e kaluar se Departamenti amerikan i Tregtisë po hetonte nëse kompania po ndihmonte Kinën të kontrabandonte çipa të avancuar të inteligjencës artificiale, shitja e të cilëve ishte kufizuar nga Uashingtoni.

Jensen Huang dhe Alice Huang nuk kanë lidhje familjare.

Fillimisht, Nvidia dhe drejtori i saj ekzekutiv kishin këmbëngulur se marrëdhënia mes tyre nuk kishte asgjë problematike apo të pazakontë.

Në një intervistë për Bloomberg News muajin e kaluar, Huang kishte deklaruar se kontaktet e tij me Alice Huang kishin qenë të lidhura me Megaspeed dhe se gjithçka kishte qenë krejtësisht normale.

Por pranimi i marrëdhënies intime ndryshoi rrënjësisht situatën.

Nga suksesi i jashtëzakonshëm te skandali

Marrëdhënia dhe skandali që e pasoi përbëjnë një nga goditjet e rralla ndaj reputacionit të Jensen Huang.

Gjatë tre viteve të fundit, ai ishte shndërruar në një nga drejtuesit më të suksesshëm të industrisë teknologjike.

Nvidia, kompania që prodhon çipat e nevojshëm për zhvillimin e inteligjencës artificiale, u kthye në një nga ndërmarrjet më të vlefshme në botë dhe në një nga motorët e zhvillimit të qendrave të të dhënave që mbështesin ekonominë amerikane.

Trump u bë aleat i Huang dhe e ftoi atë të udhëtonte me avionin presidencial Air Force One.

Në aktivitetet publike, turma njerëzish filluan ta ndiqnin për t’i kërkuar autografe. Xhaketat e tij të zeza prej lëkure, që i vesh pothuajse përditë, u kthyen në objekte të kërkuara nga admiruesit.

Ndërsa biznesi lulëzonte, Huang përfshiu edhe familjen e tij në kompani.

Djali i tij, Spencer, është drejtor i menaxhimit të produkteve dhe luan një rol të rëndësishëm në projektet e robotikës.

Vajza e tij, Madison, është drejtuese e lartë e marketingut të produkteve dhe punon gjithashtu në robotikë, komunikim dhe marketing.

Dhëndri i tij, Nico Caprez, është pjesë e ekipit të zhvillimit të biznesit.

Historia e martesës së Jensen Huang

Huang e ka vlerësuar shpesh bashkëshorten e tij, Lori, me të cilën u martua në vitin 1985, për mbështetjen që i dha gjatë ngritjes së kompanisë.

Ata u njohën kur Jensen ishte student i ri i inxhinierisë në Universitetin Shtetëror të Oregonit.

Lori ishte një nga vetëm tri vajzat në një laborator inxhinierik me 250 studentë.

Huang, i cili kishte kapërcyer dy klasa të shkollës së mesme, u kujdes të ishte në të njëjtin grup laboratori me të dhe u përpoq t’i bënte përshtypje me inteligjencën e tij.

“E di që dukem si fëmijë dhe për këtë arsye përshtypja e saj e parë ishte se duhet të isha shumë i zgjuar”, tregoi Huang gjatë një bisede për karrierën e tij në Universitetin e Shkencës dhe Teknologjisë të Hong Kongut, në vitin 2024.

“Iu afrova dhe i thashë: ‘Do të shohësh detyrat e mia?’ Pastaj i bëra një premtim: ‘Nëse bën detyrat me mua çdo të diel, të premtoj se do të marrësh vetëm nota maksimale.’”

Huang i kishte premtuar gjithashtu se deri në moshën 30-vjeçare do të bëhej drejtor ekzekutiv i një kompanie.

Ai e realizoi këtë premtim kur bashkëthemeloi Nvidia në vitin 1993, pak pasi kishte mbushur 30 vjeç.

“Lori kujdesej për gjithçka dhe nuk mbaj mend të jetë ankuar qoftë edhe një herë”, ka deklaruar Huang në podkastin “How I Built This”.

“Kjo ishte dhurata që ajo më bëri.”

Si u zbulua marrëdhënia

Qeveria amerikane, e cila po hetonte Megaspeed për mundësinë e dërgimit të çipave të avancuar të Nvidia drejt Kinës, kishte nisur mbikëqyrjen e Alice Huang më shumë se një vit më parë.

Gjatë përgjimeve, hetuesit zbuluan se ajo komunikonte me një shtetas amerikan, i cili më pas u identifikua si Jensen Huang.

Zyrtarët që kishin parë informacionet e inteligjencës deklaruan se ishin të bindur se marrëdhënia ishte romantike.

Kjo binte ndesh me deklaratat fillestare të Nvidia dhe Huang, të cilat gjatë vitit të kaluar e kishin paraqitur marrëdhënien si thjesht profesionale.

Pranverën e kaluar, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, mbikëqyri hartimin e një memorandumi tepër sekret.

Dokumenti përmbante informacione të inteligjencës që tregonin se Alice Huang ishte rekrutuar nga Ministria kineze e Sigurisë së Shtetit me misionin për t’iu afruar Jensen Huang.

Memorandumi u shpërnda pak përpara udhëtimit të presidentit Trump në Kinë, në fillim të këtij viti.

Ndërsa informacionet mbi mbikëqyrjen amerikane të Alice Huang filluan të bëheshin publike, hapësira e manovrimit për Jensen Huang u ngushtua ndjeshëm.

Kongresi amerikan kërkonte dëshminë e tij, me shumë gjasë nën betim, ndërsa raportimet mbi përgjimet ngrinin mundësinë që shërbimet amerikane të dinin natyrën e vërtetë të marrëdhënies.

Presioni u shtua edhe ndaj bordit drejtues të Nvidia.

Në një postim në rrjetet sociale muajin e kaluar, senatorja demokrate e Massachusettsit, Elizabeth Warren, anëtare e lartë e opozitës në Komisionin e Senatit për Bankat, i cili mbikëqyr edhe çështje të shitjeve të çipave jashtë vendit, deklaroi se Huang dhe bordi i kompanisë i detyroheshin Kongresit shpjegime për marrëdhënien e tij me spiunen.

Kush është Alice Huang dhe çfarë fshihet pas Megaspeed?

Megaspeed u krijua në vitin 2023, kur një kompani kineze e lojërave elektronike në internet shkëputi filialin e saj në Singapor.

Pak më parë, qeveria amerikane kishte vendosur kufizimet e para të gjera ndaj shitjes së çipave të inteligjencës artificiale në Kinë.

Në momentin e themelimit të Megaspeed, Alice Huang figuroi si drejtoreshë menaxhuese, ndërsa më vonë e prezantoi veten si drejtore ekzekutive.

Informacionet mbi të kaluarën e saj janë kryesisht të papranishme në internetin kinez.

Megjithatë, sipas një biografie të publikuar në internet, ajo kishte punuar në disa banka të mëdha kineze.

Më pas ishte bashkuar me një fond investimesh me bazë në Shangai, i cili kishte lidhje me investitorë të pasur dhe kompani teknologjike të përfshira në projekte të qendrave të të dhënave në Kinë.

Këto lidhje u identifikuan nga një shqyrtim i dokumenteve tregtare dhe korporative të mbledhura nga platformat WireScreen dhe Sayari, si edhe nga një analizë e Qendrës për Studime të Avancuara të Mbrojtjes, një organizatë jofitimprurëse në Uashington.

Rrjeti i këtyre kompanive kishte ndihmuar në ndërtimin e një qendre gjigante të dhënash jashtë Shangait, e cila u shërben kompanive kineze, përfshirë Tencent.

Ai kishte gjithashtu lidhje financiare me strukturat ushtarake kineze, përmes një investimi në një filial të sigurisë kibernetike të China Electronics Technology Group, një nga prodhuesit më të mëdhenj të teknologjisë ushtarake në Kinë.

Takimet në Tajvan dhe afrimi mes tyre

Ndërsa porositë e Megaspeed për çipat e Nvidia shtoheshin, Jensen Huang dhe Alice Huang filluan të kalonin gjithnjë e më shumë kohë së bashku.

Në qershor 2024, Jensen iu bashkua Alice në një bar në Taipei, pas një panairi lokal të teknologjisë.

Ata pinë uiski së bashku me drejtues të tjerë të industrisë së inteligjencës artificiale.

Një vit më vonë, ata darkuan në një restorant në Taipei, përsëri në shoqërinë e drejtuesve të tjerë.

Mediat tajvaneze filmuan Alice Huang duke e puthur Jensen Huang në faqe dhe duke qëndruar pas tij ndërsa ai fliste me gazetarët.

Marrëdhënia e tyre u kthye në një çështje shqetësuese në Uashington, ku zyrtarët amerikanë ishin tashmë të alarmuar nga vëllimi jashtëzakonisht i madh i blerjeve të çipave nga Megaspeed.

Kongresi kërkon përgjigje

Michael McCaul, kongresmen republikan nga Teksasi dhe nënkryetar i Komisionit të Dhomës së Përfaqësuesve për Sigurinë Kombëtare, reagoi ashpër ndaj zbulimeve.

“Kjo është një lëvizje klasike nga manuali i Partisë Komuniste Kineze dhe një shembull tjetër që tregon pse asaj nuk mund t’i besohet kurrë”, shkroi ai në rrjetet sociale.

“Shtetet e Bashkuara duhet të pezullojnë menjëherë dërgesat e çipave të avancuar të inteligjencës artificiale drejt Kinës derisa të zbardhim plotësisht këtë incident dhe të sigurohemi se siguria jonë kombëtare nuk po cenohet.”

Përkthyer në shqip nga materiali i The New York Times, botuar më 8 nëntor 2026. Pretendimet për veprimtari spiunazhi dhe përfundimet e inteligjencës janë paraqitur sipas raportimit të gazetës; ato nuk përbëjnë përfundime të një procesi gjyqësor.