Pas vitesh pritjeje, banorët e Flint-it do të marrin pagesat e para nga skandali i ujit të ndotur
Pas një pritjeje të gjatë dhe zhgënjimesh të vazhdueshme, banorët e qytetit të Flint-it në Michigan, të prekur nga kriza e ujit të ndotur me plumb, do të fillojnë të marrin pagesat e para të kompensimit. Vendimi është marrë nga një gjyqtare federale më 23 mars, duke urdhëruar shpërndarjen e menjëhershme të pagesave të pjesshme nga fondi i dëmshpërblimit prej mbi 626 milionë dollarësh.
Ky vendim shënon një ndryshim të rëndësishëm në procesin e kompensimit, pasi më parë ishte planifikuar që pagesat të kryheshin vetëm pasi të përfundonin të gjitha apelimet gjyqësore. Por për shkak të vonesave të shumta dhe frustrimit në rritje të banorëve, autoritetet vendosën të nisin shpërndarjen e një pjese të fondeve pa pritur përfundimin e plotë të procesit ligjor.
Kriza e ujit në Flint nisi në vitin 2014, kur furnizimi me ujë i qytetit u ndryshua nga Liqeni Huron në lumin Flint si një masë e përkohshme kursimi. Ky vendim rezultoi katastrofik, pasi mungesa e trajtimit të duhur shkaktoi lirimin e plumbit nga tubacionet në ujin e pijshëm, duke rrezikuar seriozisht shëndetin e mijëra banorëve.
Megjithëse marrëveshja për kompensim u miratua në vitin 2021, pagesat janë shtyrë disa herë. Fillimisht ishte parashikuar që ato të nisnin në mars 2023, por më pas afatet u shtynë në dhjetor 2023, më pas në 2024 dhe deri në vjeshtën e vitit 2025. Gjatë kësaj kohe, një numër i konsiderueshëm banorësh kanë ndërruar jetë pa marrë asnjë kompensim.
Sipas planit të ri, rreth 12,770 të rritur që kanë paraqitur kërkesa të verifikuara do të marrin pagesa të pjesshme bazuar në vlerësime paraprake. Pagesa e plotë do të bëhet vetëm pasi të përfundojnë të gjitha proceset gjyqësore. Ndërkohë, fëmijët e prekur – rreth 13,130 – do të duhet të presin më gjatë, pasi kompensimi për ta do të bëhet përmes fondeve të strukturuara ose trusteve financiare.
Shumat e kompensimit ndryshojnë, por pagesat më të larta mund të arrijnë deri në 100 mijë dollarë, ndërsa shumica e përfituesve pritet të marrin shuma më të vogla. Deri tani, janë paguar rreth 8.9 milionë dollarë për familjet e viktimave në raste vdekjesh të lidhura me sëmundjen Legionella.
Ndërkohë, avokatët që përfaqësojnë paditësit kanë marrë tashmë të paktën 82.8 milionë dollarë në tarifa dhe shpenzime, ndërsa kostot administrative të procesit kanë kaluar 45 milionë dollarë. Këto shifra kanë shtuar edhe më shumë pakënaqësinë e komunitetit.
Kryetari i Bashkisë së Flint-it, Sheldon Neeley, e cilësoi vendimin si “shumë të vonuar”, duke pranuar frustrimin e qytetarëve për vonesat e gjata.
Megjithatë, procesi nuk ka përfunduar ende. Padi të tjera vazhdojnë, përfshirë edhe ato kundër Agjencisë Amerikane për Mbrojtjen e Mjedisit (EPA), ndërsa shumë banorë vazhdojnë të kërkojnë drejtësi të plotë për një nga skandalet më të mëdha të shëndetit publik në historinë moderne të Shteteve të Bashkuara.
