Presidenca irlandeze e BE-së propozon ulje më të ngadalta të lejeve falas të karbonit për industrinë
Presidenca irlandeze e Bashkimit Evropian ka propozuar ndryshime në tregun e karbonit të bllokut që do të ngadalësonin heqjen e lejeve falas të emetimeve për industrinë dhe do të përjashtonin impiantet më të vogla nga kërkesat e reja të dekarbonizimit, siç njofton Reuters, duke iu referuar një teksti kompromisi të parë të dielën.
Teksti do të diskutohet nga vendet anëtare të mërkurën dhe është pjesë e bisedimeve për rishikimin e Sistemit të Tregtimit të Emetimeve (ETS) të propozuar nga Komisioni Evropian. Brukseli po e ridizenjon skemën për të arritur objektivin ligjërisht të detyrueshëm të BE-së për uljen e emetimeve neto të gazeve serrë me 90 për qind deri në vitin 2040, krahasuar me vitin 1990. ETS mbulon prodhimin e energjisë, industrinë, aviacionin dhe transportin detar dhe u vë çmim emetimeve, duke i detyruar kompanitë të dorëzojnë një leje për çdo ton CO2 që lëshojnë; nëse skema mbetet e pandryshuar, furnizimi me leje do të binte pothuajse në zero deri në vitin 2039.
Aktualisht rreth 57 për qind e lejeve të ETS shiten në ankand, ndërsa pjesa tjetër u jepet falas industrive për të frenuar faturat e tyre të CO2 dhe për t’i ndihmuar të konkurrojnë me rivalët e huaj që nuk përballen me kosto të ngjashme. Ndryshimi kryesor i propozuar ka të bëjë me standardet industriale, që përcaktojnë sa leje falas marrin sektorë si çeliku, kimikatet, çimentoja dhe plehrat kimike: standardet do të bazoheshin te impiantet më efikase që përfaqësojnë 10 për qind të vëllimit të prodhimit të një sektori, në vend të metodës aktuale të bazuar te 10 për qind e impianteve më efikase, për të cilën grupet e industrisë thonë se lejon që një numër i vogël impiantesh jashtëzakonisht efikase të ndikojnë në mënyrë joproporcionale standardin.
Sipas kompromisit, uljet e standardeve do të futeshin gradualisht, me përditësime vjetore në vend të një hapi të vetëm çdo pesë vjet, duke sjellë një ulje më të ngadaltë të lejeve falas. Impiantet e vogla – ato që kanë marrë më pak se 5.000 leje falas gjatë periudhës së mëparshme të shpërndarjes – do të përjashtoheshin nga kërkesa e propozuar nga Komisioni për të paraqitur plane investimi për dekarbonizim në mënyrë që të kualifikohen për leje falas. Për impiantet më të mëdha, kompanitë do të mund të merrnin 20 për qindëshin e fundit të shpërndarjes së tyre falas sapo të fillojë ndërtimi i një projekti të përshtatshëm dekarbonizimi, në vend që të presin përfundimin e projektit, siç propozon Komisioni. Teksti zgjeron gjithashtu mundësitë që kompanitë të bashkojnë investimet nëpër grupe industriale dhe zinxhirë vlere dhe sqaron se investime të caktuara në pompa nxehtësie të lidhura me rrjetet e ngrohjes qendrore mund të llogariten për përmbushjen e kërkesave.
“Presidenca irlandeze po ndjek një qasje konstruktive për të arritur marrëveshje për rishikimin e ETS1 në Këshillin e Mjedisit të dhjetorit”, tha të dielën një zëdhënës i presidencës irlandeze. Qeveritë e BE-së dhe Parlamenti Evropian duhet secili të bien dakord për pozicionet e tyre negociuese përpara se të hyjnë në bisedime për miratimin e ligjit përfundimtar.
