Protestat në Tiranë kundër projektit luksoz të mbështetur nga Jared Kushner shndërrohen në lëvizje anti‑korrupsion
Mijëra qytetarë kanë dalë në rrugët e Tiranës për 21 ditë radhazi, duke protestuar kundër planeve për ndërtimin e një kompleksi turistik luksoz në zonën e mbrojtur Pishë Poro‑Narta dhe në ishullin Sazan. Zemërimi publik ndaj planifikimit të ndërtimit është zgjeruar në një lëvizje më të gjerë kundër fenomenit të mungesës së transparencës dhe korrupsionit të dyshuar në qeverinë dhe elitën sunduese të vendit.
Siç raporton CBS News, dokumentet e hershme të projektit tregojnë se zhvillimi mund të përfshijë rreth 800 dhoma dhe suita, vila luksoze, një fushë golfi, një kazino, park uji, si dhe shtëpi dhe apartamente. Në listën e investitorëve përmenden emra ndërkombëtarë, përfshirë një grup të lidhur me Jared Kushner; dokumentet korporative dhe regjistrimet tregojnë gjithashtu përfshirjen e Assets Group të vëllezërve Moutaz dhe Ramez Al Khayyat dhe një strukturë komplekse kompanish, si dhe që Sazan Real Estate është formuar fillimisht në Katar. Po ashtu nënvizohet se Zvërnec South Adriatic Development mban lejen e zhvillimit për pjesën e tokës ku parashikon të ndërtohet projekti, ndërsa kontrolli i këtij subjekti kalon përmes disa kompanive të regjistruara në Amsterdam. Sazan Real Estate ka bërë të ditur se projekti është ende në fazë dizajni dhe se synon të përfshijë masa për mbrojtjen e mjedisit.
Organizatat mjedisore dhe aktivistët thonë se ndaj projektit nuk është realizuar asnjë konsultim publik dhe se masat e para të punimeve kanë shkaktuar dëme në peizazhin bregdetar. Sipas tyre, punimet e para me buldozerë çuan në hapjen e rrugëve, prerjen e pemëve dhe shkatërrimin e dunave, ndërsa një grup lokal mjedisor dokumentoi edhe shkatërrimin e një vendi të vezësh për breshkat e detit.
Kryeministri Edi Rama ka deklaruar se zhvillimi do të vazhdojë, duke e paraqitur si mundësi për rritje ekonomike në një vend me një nga standardet më të ulëta të të ardhurave për frymë në Evropë. Qeveria socialiste është përfshirë kohët e fundit në një skandal korrupsioni, ndërsa parlamenti me shumicë socialiste ka penguar arrestimin e zëvendëskryeministres së akuzuar. Autoriteti i pavarur kundër korrupsionit, SPAK, njoftoi hapjen e hetimeve për një zhvillim të planifikuar, por sqaroi se hetimi nuk përfshin kompani të lidhura me Jared Kushner.
Protestuesit që udhëtuan për në zonën e Zvërnecit thanë se nuk panë makineri të rënda ndërtimi, por theksuan se dëmet fillestare mjedisore tashmë janë të dukshme. Sazan Real Estate Development ka deklaruar se e ardhmja e projektit do të përcaktohet nga Shqipëria dhe populli shqiptar; sipas CBS News, kjo mbetet çështje që do të zgjidhet përmes procesit vendor dhe presionit publik.
