SHBA dhe Rusia pritet të kundërshtojnë negociatat për rregulla detyruese mbi armët autonome në Gjenevë
Prodhuesit kryesorë të armëve, Shtetet e Bashkuara dhe Rusia, pritet të kundërshtojnë shtytjen për nisjen e negociatave mbi rregulla ligjërisht detyruese për armët autonome në një takim global që mbahet këtë javë në Gjenevë, në bisedime që diplomatët dhe organizatat për të drejtat e njeriut i presin të vështira, siç njofton Reuters. Takimi i organizuar nga OKB-ja, që nis të hënën, duhet të vendosë nëse do të hapen negociata për një marrëveshje ligjërisht detyruese mbi ndalimet dhe rregullimin e sistemeve vdekjeprurëse autonome të armëve, të njohura si LAWS.
Ngritja e inteligjencës artificiale ka nxitur zhvillimin e dronëve, robotëve, tankeve, nëndetëseve dhe pajisjeve të tjera ushtarake të afta të vrasin pa përfshirjen e njeriut. Armë gjysmautonome, të ndihmuara nga inteligjenca artificiale, janë përdorur tashmë në Ukrainë, Sudan dhe Lindjen e Mesme, pavarësisht shqetësimeve etike. Shumica e 128 shteteve palë të Konventës për Armë të Caktuara Konvencionale e mbështesin nisjen e negociatave, por fuqitë kryesore ushtarake, përfshirë SHBA-në, Rusinë dhe Izraelin, kundërshtojnë, duke argumentuar se e drejta ekzistuese humanitare mjafton.
“Makinat nuk duhet të lejohen kurrë të vendosin se kush jeton e kush vdes në një fushëbetejë, por kjo është realiteti distopik që po afrohet shpejt”, tha Verity Coyle nga Human Rights Watch, e cila i kërkon Konferencës Rishikuese të veprojë me vendosmëri. Kreu i OKB-së, Komiteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq dhe Papa kanë paralajmëruar gjithashtu për rreziqet e armëve autonome dhe mbështesin rregullimin e tyre.
SHBA-ja favorizon udhëzime në vend të rregullave detyruese dhe ka propozuar një mandat pesëvjeçar bisedimesh drejt një marrëveshjeje jodetyruese. Rusia nuk e ka deklaruar publikisht qëndrimin e saj para bisedimeve, por më parë i është rezistuar një marrëveshjeje detyruese dhe, sipas një diplomati të lartë perëndimor, planifikon ta pengojë Bashkimin Evropian, i cili është vëzhgues në bisedime, të marrë fjalën. Kryesuesi i bisedimeve të kësaj jave ka propozuar një mandat dyvjeçar për të negociuar një protokoll ligjërisht detyrues, ndërsa Britania, Gjermania dhe Franca propozojnë negociata për një instrument që e lë të hapur nëse do të jetë ligjërisht detyrues apo jo.
Aktivistët paralajmërojnë se sistemet autonome të armëve mund të sillen në mënyrë të paparashikueshme, duke rritur rrezikun e gabimeve fatale. Anna Hehir, drejtuese e qeverisjes së inteligjencës artificiale ushtarake në Institutin Future of Life, tha se këto sisteme nuk janë më fantashkencë, duke iu referuar raportimeve për përdorimin e hershëm të sistemeve plotësisht autonome në Ukrainë. Dy diplomatë i thanë Reuters se bisedimet duken të vështira, por shtetet mund të gjejnë një kompromis deri në fund të javës, me të gjitha opsionet në tavolinë, nga ato detyruese te ato jodetyruese dhe një marrëveshje hibride.