Stollen gjerman — buka e ëmbël e Krishtlindjes me fruta të thata, bajame dhe marcipan

Stollen është buka e ëmbël e Krishtlindjes në Gjermani, e njohur sidomos në versionin e Dresdenit, ku përmendet në dokumente që në vitin 1474, siç njofton Wikipedia. Forma e saj e palosur, e mbuluar me një shtresë të trashë sheqeri pluhur, kujton foshnjën e mbështjellë, ndërsa brumi i pasur me gjalpë, fruta të thata dhe erëza e bën atë një nga ëmbëlsirat më të dashura të dimrit. Përgatitet mirë e mirë para festës, sepse, e mbështjellë, ruhet për javë dhe shija i thellohet dita-ditës.

Koha e përgatitjes: rreth 30 minuta, plus 1 orë e 30 minuta ardhje e brumit
Koha e gatimit: 45–55 minuta
Porcione: 1 bukë e madhe, rreth 12 feta

Përbërësit

• 150 g rrush i thatë
• 50 g lëkurë portokalli e ëmbëlsuar, e grirë
• 50 g lëkurë limoni e ëmbëlsuar, e grirë
• 3 lugë gjelle rum (ose lëng portokalli)
• 500 g miell
• 7 g maja e thatë (1 qese)
• 100 g sheqer
• 1 majë luge kripë
• 1 lugë çaji kanellë e bluar
• 1/2 lugë çaji kardamom i bluar
• 1/4 lugë çaji arrë moskat e grirë
• Lëkura e grirë e 1 limoni
• 175 ml qumësht i vakët
• 1 vezë në temperaturë ambienti
• 200 g gjalpë i butë, plus 50 g gjalpë i shkrirë për lyerjen në fund
• 100 g bajame të grira
• 150 g marcipan (sipas dëshirës)
• Sheqer pluhur me bollëk për spërkatje

Përgatitja

1. Në një tas të vogël përziej rrushin e thatë me lëkurat e ëmbëlsuara të portokallit dhe limonit, hidhi rum (ose lëng portokalli) dhe lër t’i njomë të paktën 1 orë, më mirë gjatë natës.
2. Në një tas të madh përziej miellin me majanë e thatë, sheqerin, kripën, kanellën, kardamomin, arrën moskat dhe lëkurën e limonit. Shto qumështin e vakët dhe vezën dhe përziej derisa të formohet brumi.
3. Gatuaje brumin 8–10 minuta, duke i shtuar gradualisht gjalpin e butë në copa, derisa të bëhet i lëmuar dhe elastik. Në fund përziej frutat e njomura (të kulluara) dhe bajamet e grira.
4. Mbulojeni tasin dhe lëreni brumin të vijë në vend të ngrohtë për 1 orë deri në 1 orë e 30 minuta, derisa të dyfishohet.
5. Nxirreni brumin në tavolinën e miellosur dhe hapeni në formë ovale rreth 2 cm të trashë. Nëse përdorni marcipan, formojeni atë si një shkop të gjatë, vendoseni në mes të ovalit dhe paloseni brumin mbi të.
6. Paloseni njërën anë të gjatë të ovalit mbi mes, pa e çuar deri në skajin tjetër — kjo është forma karakteristike e Stollen-it — dhe shtypeni lehtë me pëllëmbë. Vendoseni në tavën e veshur me letër pjekjeje, mbulojeni dhe lëreni të pushojë edhe 30–40 minuta.
7. Piqeni në furrë të para-ngrohur në 175°C për 45–55 minuta, derisa të marrë ngjyrë të artë dhe, e goditur lehtë nga poshtë, të tingëllojë bosh. Nëse errësohet shpejt, mbulojeni me letër alumini gjatë pjesës së fundit të pjekjes.
8. Sa të dalë nga furra, lyejeni menjëherë me gjalpin e shkrirë dhe spërkateni me një shtresë të trashë sheqeri pluhur. Lëreni të ftohet plotësisht.
9. Mbështilleni Stollen-in mirë me letër pjekjeje dhe letër alumini dhe ruajeni në vend të freskët; shija i përmirësohet pas 1–2 javësh. Para servirjes spërkateni sërish me sheqer pluhur dhe priteni në feta rreth 1 cm.