Takimi prind-mësues këtë vjeshtë: keni të drejtë për përkthyes falas në shqip — kërkojeni para takimit
Konferencat prind-mësues të vjeshtës janë këto javë në shkollat e Michiganit, dhe janë 15 minutat më të rëndësishme të vitit për të kuptuar si po ecën fëmija juaj. Megjithatë, shumë prindër shqiptarë shkojnë në takim pa e ditur se mund të kërkojnë përkthyes profesional falas në shqip — ose nuk shkojnë fare, nga sikleti se nuk do ta kuptojnë mësuesin. E drejta është në anën tuaj, mjafton ta kërkoni disa ditë më parë.
Sipas rregullave federale të aksesit gjuhësor dhe Titullit VI, çdo shkollë që merr fonde federale është e detyruar të komunikojë me prindërit me anglisht të kufizuar në gjuhën që ata kuptojnë. Shërbimet e përkthimit gojor jepen pa asnjë pagesë nga familja — ky nuk është favor i shkollës, por detyrim i saj.
Mbrojtja vlen shumë përtej konferencës së zakonshme. Për takimet IEP të arsimit special, shkolla duhet të sigurojë përkthyes kur prindi e kërkon ose kur është e qartë se anglishtja e tij nuk mjafton; e njëjta e drejtë mbulon vlerësimet e fëmijës, takimet e disiplinës, regjistrimet dhe çdo vendim të rëndësishëm shkollor. Edhe dokumentet thelbësore — raportet e notave, njoftimet e disiplinës, formularët e pëlqimit — mund të kërkohen të përkthyera ose të shpjeguara gojarisht në shqip.
Një rregull duhet mbajtur mend patjetër: përkthyesi nuk duhet të jetë fëmija juaj, një familjar apo një kalimtar. Përkthyesi duhet të jetë i kualifikuar, neutral dhe i detyruar nga konfidencialiteti — përveçse kur vetë prindi këmbëngul ndryshe, diçka që nuk këshillohet kurrë kur bëhet fjalë për notat apo sjelljen e vetë fëmijës.
Kërkesa bëhet thjeshtë: telefononi ose shkruani zyrës së shkollës, ose drejtpërdrejt mësuesit, disa ditë para konferencës dhe kërkoni “an Albanian interpreter for the parent-teacher conference”. Nëse përkthyesi fizik nuk gjendet në kohë, mund të kërkoni lidhje me video ose telefon. Dhe kur të uleni në takim, pyesni konkretisht: ku është fëmija im krahasuar me nivelin e klasës, çfarë duhet të punojmë në shtëpi, dhe si do të më njoftoni përparimin — me përkthyesin pranë, këto përgjigje më në fund do t’i dëgjoni të plota.
