Tapenade provençale — salca klasike franceze me ullinj të zi, kapri dhe ançues

Tapenade është një nga salcat më të famshme të kuzhinës provençale të Francës, e lindur në qytetin e Marsejës. Siç përshkruhet në enciklopedinë Wikipedia për kuzhinën mesdhetare, emri i saj vjen nga fjala provençale “tapeno” — kapri — një nga përbërësit kryesorë të saj.

Përbërësit (për rreth 1 kavanoz të vogël, 8–10 porcione si meze):
– 200 g ullinj të zi pa bërthamë (tipi Kalamata ose ullinj provençalë)
– 2 lugë gjelle kapri, të kulluara mirë
– 4–5 fileto ançuesi në vaj, të kulluara
– 1 thelpi hudhër
– 1 lugë gjelle lëng limoni i freskët
– 80 ml vaj ulliri ekstra i virgjër
– 1 lugë çaji gjethe trumze të thata (opsionale)
– Piper i zi i bluar freskët, sipas shijes

Përgatitja:
1. Shpëlaji kaprit nën ujë të ftohtë për të hequr kripën e tepërt dhe kulloji mirë.
2. Vendos në blender ose procesor ushqimi ullinjtë e zi, kaprit, filetot e ançuesit dhe thelpin e hudhrës.
3. Bluaji me pulsime të shkurtra derisa të formohet një masë e trashë, jo krejtësisht e lëmuar — tapenade tradicionale mban një strukturë pak kokrrizore.
4. Shto lëngun e limonit dhe trumzën; rregullo me piper të zi.
5. Ndërsa blenderi punon, hidh vajin e ullirit në fije të hollë derisa salca të lidhet dhe të bëhet kremoze.
6. Shijoje dhe rregullo kripën vetëm nëse duhet (ançuesit dhe kaprit janë vetë të kripur).

Koha e përgatitjes: 15 minuta (pa gatim). Porcione: 8–10 si meze.

Këshilla servirjeje: Servire tapenade mbi feta buke të thekur (krostini), krahas djathrave të butë, ose përdore si mbushje për sanduiçe mesdhetare. Ruhet në frigorifer deri në një javë, e mbuluar me një shtresë të hollë vaji ulliri.