Trump nuk pranon propozimin e Iranit për zgjidhje të konfliktit
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se nuk është i kënaqur me propozimin e fundit të Iranit për të zgjidhur konfliktin, duke vënë në dukje se janë bërë publike vetëm pak detaje. Ai tha për gazetarët në Shtëpinë e Bardhë se “po kërkojnë gjëra me të cilat unë nuk mund të pajtohem”, pa ofruar shpjegime të mëtejshme.
Sipas javanews, një zyrtar i lartë iranian përshkroi disa pika kryesore të një kuadri të mundshëm marrëveshjeje: përfundim të luftimeve me garanci që Izraeli dhe SHBA nuk do të kryejnë sulme të reja ndaj Iranit; hapjen e Ngushticës së Hormuzit nga ana e Iranit; heqjen e kufizimeve amerikane; dhe zhvillimin e bisedimeve të mëtejshme për programin bërthamor në këmbim të heqjes së sanksioneve. Zyrtari tha gjithashtu se Uashingtoni do të njihte të drejtën e Iranit për pasurimin e uraniumit për qëllime paqësore, edhe nëse ky aktivitet do të pezullohej përkohësisht, dhe se negociatat mbi çështjet më të ndërlikuara bërthamore janë zhvendosur në një fazë përfundimtare për të krijuar një atmosferë më të favorshme.
Shtetet e Bashkuara kanë nënvizuar se nuk do t’i japin fund përleshjeve pa një marrëveshje që siguron se Irani nuk do të zhvillojë armë bërthamore. Debati për programin bërthamor të Iranit ka një histori të gjatë, që u përshpejtua kur në vitin 2018 administrata e Donald Trump tërhoqi SHBA nga marrëveshja bërthamore e vitit 2015, e negocuar gjatë administratës së Barack Obama-s.
Marrëveshja e vitit 2015 synonte të kufizonte aktivitetin bërthamor të Teheranit në këmbim të lehtësimit të sanksioneve; sipas asaj marrëveshjeje Irani pranoi të reduktonte rezervat e uraniumit dhe të mbante nivelin e pasurimit në 3.67%, shumë nën nivelet e nevojshme për prodhimin e armëve. Ekspertët shpjegojnë se pasurim për përdorim civil kërkon rreth 5%, ndërsa për armë bërthamore nevojiten nivele afërsisht 90%.
Situatën dhe propozimet e paraqitura i ka pasqyruar javanews, ndërsa palët vazhdojnë të kërkojnë garanci dhe kushte që mund të lehtësojnë tensionet në rajon.
