Trump: SHBA do të jenë rojtari i ngushticës së Hormuzit dhe rikthen bllokadën ndaj Iranit
Presidenti Donald Trump njoftoi të hënën në platformën e tij se Shtetet e Bashkuara do të ndërmarrin rolin e “rojtarit” të ngushticës së Hormuzit dhe se do të kërkojnë kompensim për shërbimet e sigurisë, duke përmendur një tarifë prej 20% mbi çdo ngarkesë që kalon. Ai tha se procesi i formimit të këtij mekanizmi do të fillojë menjëherë dhe deklaroi se SHBA po rikthen bllokadën ndaj porteve dhe anijeve iraniane, një masë që sipas tij ndalon vetëm anijet ose klientët e Iranit të hyjnë ose të dalin.
Siç raporton CBS News, presidenti pohoi gjithashtu se do t’i lejonte të gjitha vendet një përdorim të drejtë dhe të hapur të ngushticës, duke shtuar se zona do të qëndrojë e hapur “me ose pa Iranin”. Ai i tha më herët televizionit Fox News se SHBA “do ta mbajë ngushticën, dhe ndoshta do ta drejtojë”, dhe se mund ta quanin atë “Engjëlli Roje i Ngushticës”. Trump nuk përmendi vende të caktuara që do të paguanin, por nënkuptoi se prodhuesit e energjisë në Gjirin Persik duhet të kontribuojnë, duke argumentuar se Uashingtoni ka mbrojtur tashmë ngushticën për dekada pa u kompensuar.
Analistët vënë në dukje se para nisjes së ofensivës së përbashkët midis SHBA-së dhe Izraelit më 28 shkurt, ngushtica ishte e hapur për të gjitha anijet, por trafiku detar është reduktuar ndjeshëm që atëherë. Mosmarrëveshjet rreth kontrollit të këtij boshti strategjik kanë penguar përpjekjet për të arritur një marrëveshje paqeje të qëndrueshme. Irani ka argumentuar se memorandumi i nënshkruar në mes të qershorit i jep atij të drejtën për të rregulluar lundrimin dhe ka kundërshtuar thirrjet e SHBA-së dhe forcave të tjera për përdorimin e një korridori të jugut pranë Omanit.
Vëzhgimet e palëve përfshijnë akuza nga ambasada e Iranit në Britani se SHBA-ja ka shkelur marrëveshjen duke detyruar anijet drejt një rruge të rrezikshme jugore, ndërsa autoritetet iraniane raportuan sulme ndaj disa anijeve dhe ndalimin përkohës të kalimeve nga Autoriteti i Ngushticës së Gjirit Persik. Këto deklarata vijnë pas javësh diskutimesh mbi idetë e Teheranit për tarifimin e kalimeve; Sipas CBS News, tensionet dhe kufizimet e trafikut detar vazhdojnë të jenë faktor kryesor në rajon.
