Udhëtimi i festave fillon te pasaporta: kontrollojeni sot — për Shqipërinë duhen të paktën 3 muaj vlefshmëri, me Green Card mos i kaloni 6 muajt jashtë
Departamenti amerikan i Shtetit kërkon që pasaporta të jetë e vlefshme të paktën tre muaj nga data e mbërritjes në Shqipëri, ku shtetasit amerikanë qëndrojnë pa vizë deri në një vit, ndërsa shumë linja ajrore në praktikë kërkojnë gjashtë muaj: mbajtësit e Green Card udhëtojnë më sigurt kur mungesa zgjat më pak se gjashtë muaj, sepse pas gjashtë muajve oficerët kufitarë mund të vënë në pikëpyetje banimin e përhershëm dhe për mungesa një vit e më shumë duhet leja e rihyrjes (Form I-131) përpara nisjes
Shumë udhëtime festash prishen pa nisur ende — jo nga bileta, por nga një datë e vogël brenda pasaportës. Nëse këtë fundvit planifikoni të fluturoni drejt Shqipërisë apo Kosovës, ose të prisni familjarë prej andej, kontrolli i dokumenteve duhet bërë tani, në tetor, jo në sportelin e aeroportit në dhjetor.
Për shtetasit amerikanë që udhëtojnë drejt Shqipërisë, rregulli është i qartë. Siç njofton Departamenti amerikan i Shtetit në faqen e tij për Shqipërinë, pasaporta duhet të jetë e vlefshme të paktën tre muaj nga data e mbërritjes, dhe shtetasit amerikanë mund të qëndrojnë në Shqipëri pa vizë deri në një vit, pa pasur nevojë për leje qëndrimi. Megjithatë, kini parasysh praktikën e linjave ajrore: shumë kompani kërkojnë në check-in gjashtë muaj vlefshmëri të pasaportës, edhe kur vendi i mbërritjes kërkon vetëm tre. Nëse pasaporta juaj skadon pranverën e ardhshme, pyeteni kompaninë tuaj ajrore përpara fluturimit — refuzimi i hipjes në avion nuk ndodh në kufirin shqiptar, por në sportelin e Detroit Metro (DTW).
Për ata që udhëtojnë me pasaportë shqiptare drejt Shteteve të Bashkuara, ka një lehtësim që pak e dinë. Ministria shqiptare për Evropën dhe Punët e Jashtme ka njoftuar marrëveshjen me Departamentin amerikan të Shtetit që e vendos Shqipërinë në të ashtuquajturin “Klubi i 6 muajve”: shtetasit shqiptarë mund të udhëtojnë drejt SHBA edhe nëse pasaporta u skadon brenda gjashtë muajve të fundit para udhëtimit, ndërsa kthimi në Shqipëri lejohet edhe me pasaportë të skaduar. Edhe këtu, verifikimi me kompaninë ajrore përpara udhëtimit mbetet këshilla e sigurt.
Kapitulli më delikat është ai i mbajtësve të Green Card. Shërbimi amerikan i Shtetësisë dhe Imigrimit (USCIS) e trajton kartën jeshile si dokument rihyrjeje për mungesa të përkohshme më të shkurtra se një vit, por koha jashtë vendit ka pasoja graduale. Udhëtimet më të shkurtra se gjashtë muaj janë më të sigurta. Një mungesë më e gjatë se gjashtë muaj, por më e shkurtër se një vit, mund të nxisë oficerët e Mbrojtjes Kufitare (CBP) t’ju pyesin për lidhjet tuaja me Shtetet e Bashkuara — punën, shtëpinë, familjen, taksat — dhe për natyralizimin ajo llogaritet si ndërprerje e supozuar e qëndrimit të vazhdueshëm. Ndërsa kush planifikon të qëndrojë jashtë një vit ose më shumë, duhet të aplikojë përpara nisjes për lejen e rihyrjes (reentry permit), me formularin I-131 te USCIS — leja nuk merret dot pasi të keni dalë nga vendi.
Checklist-i praktik i tetorit është i shkurtër: hapni pasaportat e gjithë familjes dhe lexoni datën e skadimit; numëroni ditët e mungesës së planifikuar nëse keni Green Card; mbani me vete, në telefon dhe në letër, kopje të dokumenteve; dhe kontrolloni rregullat e kompanisë suaj ajrore. Dhjetë minuta kontroll sot ju kursejnë një festë të prishur në dhjetor.
