Zeljanica tradicionale ballkanike — byrek me spinaq, barëra të egra dhe djathë
Shpërndaje:
Zeljanica është një nga byrekët më të dashur të kuzhinës ballkanike — një pite me petë të holla shtëpiake, e mbushur me spinaq e barëra të egra dhe djathë të bardhë, e pjekur në furrë deri sa korja të marrë ngjyrë të artë krokante. E ngjashme me byrekun tonë me spinaq, zeljanica e ka origjinën në traditën e fshatrave të Ballkanit, ku barërat e egra të pranverës — hithrat, lapathi, lëpjeta — shndërroheshin në një mbushje të thjeshtë e të shijshme.
Përbërësit
Për petët:
- 500 g miell
- 1 lugë çaji kripë
- 2 lugë gjelle vaj ulliri
- rreth 300 ml ujë të vakët
Për mbushjen:
- 500 g spinaq i freskët (ose përzierje me barëra të egra: hithra, lapath)
- 250 g djathë i bardhë (feta ose djathë dele), i thërrmuar
- 2 vezë
- kripë dhe piper i zi sipas shijes
- 150 ml vaj ose gjalpë i shkrirë, për lyerjen e petëve
Hapat e përgatitjes
- Përgatit brumin: përziej miellin me kripën, shto vajin dhe ujin e vakët pak nga pak, dhe brumos derisa të përftosh një brumë të butë e elastik. Mbulojë me pecetë dhe lëre të pushojë 20–30 minuta.
- Përgatit mbushjen: laji dhe griji hollë spinaqin (ose barërat). Nëse përdor hithra, zëvendësoi 2–3 minuta në ujë të valuar dhe kulloji mirë. Përziej barërat me djathin e thërrmuar, vezët, kripën dhe piperin.
- Hap petët: ndaj brumin në 8–10 toptha dhe hap secilin në petë shumë të holla (sa më të holla, aq më mirë). Lyej secilën petë me vaj ose gjalpë të shkrirë.
- Vendos mbushjen: shpërndaj nga mbushja mbi secilën petë dhe mbështille në formë roleje (rrotulle). Nëse do, rrotullat mund t’i radhitësh spirale në tavë.
- Pjekja: radhit rrotullat në tavë të lyer me vaj, lyej sipërfaqen me vaj dhe piq në furrë të parangrohur në 200°C për rreth 35–40 minuta, derisa të marrin ngjyrë të artë.
- Servirja: lëre të ftohet pak, prite në copa dhe servire të ngrohtë — me kos ose ajran shkon për mrekulli.
Koha e përgatitjes: rreth 30 minuta (plus pushimi i brumit). Koha e pjekjes: 35–40 minuta. Porcione: 6–8.
FOTO: Zeljanica e pjekur në shtëpi, me mbushje spinaqi. (Burimi i fotos: Wikimedia Commons, Miomir Magdevski — licencë e lirë)
