Jo alpinizmi as motokross-i, por futbolli mes kolegësh shkaktari i dëmtimeve më të shumta
– Nëse pyetemi se cili është sporti më i rrezikshëm, mendja mund të shkojë te alpinizmi, motocross-i apo skitë jashtë pistave.
Por, në realitet, një pjesë e madhe e rasteve që përfundojnë në urgjencat e spitaleve lidhen me futbollin dhe ndeshjet amatore mes miqsh, shkruan focus.it.
Sipas vlerësimeve më të cituara, rreth 300 mijë persona në vit paraqiten vetëm në urgjencat italiane për dëmtime të pësuara gjatë aktiviteteve sportive.
Rreth 46% e këtyre rasteve lidhen me futbollin dhe futbollin e vogël (futsallin), ndërsa asnjë sport tjetër nuk kalon pragun e 8%.
Për krahasim, dëmtimet që lidhen me sportet dimërore, si skitë, snowboard-i dhe alpinizmi me ski, shkaktojnë rreth 30-35 mijë paraqitje në urgjencë në vit.
Në shumicën e rasteve dëmtimet nuk janë të rënda. Rreth 70% e pacientëve klasifikohen me kod të bardhë, ndërsa rreth 15 mijë raste përfundojnë në shtrim në spital. Megjithatë, pas këtyre shifrave fshihen ndrydhje, dëmtime të ligamenteve, inflamacion të tendinave dhe periudha të gjata rikuperimi.
Mosha mesatare e personave të dëmtuar është 21 vjeç, por vihet re një rritje e ndjeshme e rasteve edhe te personat mbi 50 vjeç.
Fenomeni i “luftëtarëve të fundjavës” dhe rritja e dëmtimeve nga padeli
Futbolli është sporti më i praktikuar në Itali, ndaj është e pritshme që të regjistrojë edhe numrin më të lartë të dëmtimeve. Megjithatë, problemi kryesor lidhet me mënyrën se si ushtrohet ky sport.
Profili më i zakonshëm i pacientëve që paraqiten te ortopedët nuk është ai i sportistëve profesionistë, të cilët stërviten rregullisht dhe ndiqen nga specialistë, por i të ashtuquajturve “luftëtarë të fundjavës”.
Bëhet fjalë për persona që gjatë javës nuk kryejnë aktivitet fizik, por në fundjavë kërkojnë nga trupi i tyre sforcime që nuk janë më të përshtatshme për gjendjen e tyre fizike.
I njëjti fenomen po shfaqet edhe në padel, sport që ka fituar mbi 1.5 milionë praktikues në Itali.
Sipas kirurgut ortoped të Humanitas dhe mjekut të ekipit të Torinos, Corrado Bertolo, dëmtimet te sportistët amatorë janë një problem që specialistët e ndeshin gjithnjë e më shpesh.
Një analizë e studimeve mbi padelin vlerëson rreth tre dëmtime për çdo 1 mijë orë lojë, me një përqendrim më të madh të traumave te personat e moshës 35-55 vjeç.
Lëvizjet e shpejta, ndryshimet e menjëhershme të drejtimit dhe goditjet mbi kokë ushtrojnë presion të konsiderueshëm mbi gjunjët, tendinën e Akilit, bërrylat dhe shpatullat.
Sipas specialistëve, rreziku nuk qëndron te padeli në vetvete, por te mungesa e përgatitjes fizike dhe bindja se një lojë mes miqsh nuk kërkon ngrohje paraprake.
Pse kemi frikë nga sportet e gabuara?
Pavarësisht të dhënave, njerëzit shpesh i perceptojnë si më të rrezikshme sportet ekstreme, duke nënvlerësuar rreziqet e aktiviteteve të zakonshme.
Psikologët e shpjegojnë këtë fenomen përmes të ashtuquajturës “heuristika e disponueshmërisë”.
Truri ynë vlerëson rrezikun në bazë të shembujve që kujton më lehtë. Një aksident gjatë skive jashtë pistave mbetet gjatë në kujtesë, ndërsa mijëra raste të ndrydhjes së kyçit të këmbës gjatë një ndeshjeje futbolli kalojnë pothuajse pa u vënë re.
Specialistët theksojnë se dëmtimet gjatë sportit amator mund të parandalohen në një masë të madhe përmes njohjes së kufijve fizikë, ngrohjes së muskujve dhe përgatitjes graduale përpara aktivitetit fizik.
Këto tema do të diskutohen më 18 nëntor 2026, në Torino, në një takim të hapur për publikun me pjesëmarrjen e Corrado Bertolo, kirurg ortoped i specializuar në ndërhyrjet e gjurit, ligamentet, meniskun dhe kërcin.
Bertolo është pjesë e stafit mjekësor të klubit Torino FC që prej vitit 2014 dhe që nga viti 2020 ushtron funksionin e referentit ortoped dhe mjekut të ekipit të parë.
