Çfarë duhet të dini për testet e gjakut në diagnostikimin e kancerit
Testet e reja të gjakut për diagnostikimin e kancerit po paraqesin mundësi premtuese për zbulimin e shpejtë të sëmundjes, por ende ekzistojnë disa pyetje në lidhje me saktësinë dhe përdorimin rutinë të tyre.
Këto teste analizojnë fragmentet e ADN-së që qarkullojnë në gjakun tuaj. Të gjitha qelizat në trup, duke përfshirë edhe ato të kancerit, lëshojnë pjesë të vogla të ADN-së në sistemin e qarkullimit të gjakut. Qëllimi është të identifikohen sinjalet e kancerit me një mostër të vetme gjaku, idealisht para se të shfaqen simptomat.
Studimet kanë treguar rezultate të ndryshme për testet ekzistuese. Për shembull, testi Mercury identifikoi 13 lloje kanceri me rreth 87% saktësi dhe 77% në fazën e parë të sëmundjes. Testi CancerSEEK zbuloi deri në 98% të kancereve të vezores, por vetëm 33% të atyre të gjirit.
Testi Galleri, tashmë në dispozicion, skanon 50 lloje kanceri. Megjithatë, gjatë një provë të madhe, ky test nuk arriti të zvogëlojë numrin e kancereve të avancuara në fazat 3 dhe 4. Megjithatë, u vërejt shfaqja e numrit më të ulët të kancereve të avancuara pas raundit të parë të skanimit në disa lloje të rënda kanceri, përfshirë kancerin e ezofagut, vezores, mëlçisë, limfomës, anusit dhe pankreasit.
Nga ana tjetër, u vu re se në disa lloje u identifikuan më shumë kancere në fazat fillestare, dhe kur testi u kombinua me metodologjitë standarde të diagnostikimit të kancerit, u arrit një rritje e gjetjes së kancereve si ai i gjirit, zorrës së trashë, qafës së mitrës dhe mushkërive me rrezik të lartë, deri në katër herë më shumë. Gjithashtu u panë më pak kanceret në fazën më të avancuar, fazën 4.
Megjithatë, nuk është ende e qartë nëse këto teste përmirësojnë shanset e mbijetesës. Përmes testit Galleri, pacientët po ndjeken për deri në 8 vjet për të vlerësuar këtë aspekt. Vështirësitë ekzistojnë për shkak të përmirësimeve të trajtimeve të kancerit që ndodhin paralelisht.
Këto teste kanë edhe kufizime. Saktësia e tyre mund të ndryshojë pasi disa tumore, sidomos në fazat e hershme si kanceri i gjirit apo i prostatës, lëshojnë pak ADN në gjak. Gjithashtu, mund të ndodhë që një person të testojë negativ pavarësisht se e ka sëmundjen ose të marrë një rezultat pozitiv të gabuar, që mund të shkaktojë ankth dhe kërkim të mëtejshëm të ekzaminimeve.
Tani për tani, këto teste nuk janë miratuar nga FDA për përdorim rutinë dhe shpesh nuk mbulohen nga sigurimet shëndetësore, për më tepër, janë të kushtueshme. Prandaj, nuk rekomandohet zëvendësimi i metodat e zakonshme të diagnostikimit të kancerit me këto teste.
Nëse dikush po merr në konsideratë përdorimin e këtyre testeve, duhet të konsultohet me mjekun e tij. Testet mund të ndihmojnë në zbulimin e kancereve që aktualisht kalojnë pa u diagnostikuar, veçanërisht ato si kanceri pankreatik apo i vezores, të cilave nuk u nënshtrohen skanime rutine. Megjithatë, duhet të jeni të vetëdijshëm për rreziqet që lidhen me përdorimin e tyre.