Ajiaco kolumbiane — supa tradicionale e Bogotas me pulë, tri lloje patatesh dhe misër

Ajiaco është supa emblemë e Bogotas, kryeqytetit të Kolumbisë, dhe e gjithë rajonit Andin përreth tij, ku njihet edhe si ajiaco santafereño, nga emri i vjetër i qytetit, Santa Fe. Siç përshkruhet në Wikipedia, sekreti i saj qëndron te kombinimi i tri llojeve të patateve: patatja e kuqe e fortë, patatja e bardhë dhe sidomos patatja e vogël e verdhë criolla, e cila gjatë zierjes shkrihet dhe e trash supën në mënyrë natyrale, pa miell e pa niseshte. Pulë, misër në kalli dhe barishtja aromatike guaskas — përbërësi që i jep ajiacos shijen e saj të pangatërrueshme — plotësojnë gjellën, e cila shërbehet tradicionalisht në tasa të zinj balte, me krem, kaperi, oriz të bardhë dhe avokado anash.

Koha e përgatitjes: 20 minuta

Koha e gatimit: rreth 1 orë e 15 minuta

Porcione: 6

Përbërësit

• 800 g gjoks pule (2–3 gjokse)
• 1,5 litra ujë ose lëng pule
• 1 qepë e madhe, e prerë në katërsh
• 2 thelpinj hudhre, të shtypur
• 2 qepë të njoma, të prera në copa
• 400 g patate të bardha për zierje, të qëruara dhe të prera në feta të trasha
• 400 g patate të kuqe, të qëruara dhe të prera në feta të trasha
• 400 g patate të verdha të vogla (ideale “criolla”; jashtë Kolumbisë zëvendësohen me patate të vogla të verdha) — gjysmën lëreni të plotë, gjysmën priteni në copa
• 3 kallinj misri, të prerë secili në 3 copa
• 1 lugë gjelle guaskas e thatë (barishte kolumbiane, gjendet në dyqanet e produkteve latino; në mungesë përdorni 1 lugë çaji rigon të thatë dhe pak koriandër, shija do jetë e përafërt)
• Kripë dhe piper i zi sipas shijes

Për shërbim:

• 200 ml krem i freskët ose krem gatimi
• 3 lugë gjelle kaperi
• 2 avokado të pjekura, në feta
• Oriz i bardhë i zier, veçan
• Koriandër i freskët, i grirë

Përgatitja

1. Vendosni gjokset e pulës në një tenxhere të madhe me ujin ose lëngun, qepën, hudhrën dhe qepët e njoma. Shtoni kripë dhe ziejini në zjarr mesatar 25–30 minuta, duke hequr shkumën që formohet sipër, derisa pula të jetë gatuar plotësisht.
2. Nxirreni pulën dhe lëreni të ftohet pak, pastaj copëtojeni me dy pirunë në fije të gjata. Kullojeni lëngun, hidhni qepën e hudhrën dhe kthejeni lëngun në tenxhere.
3. Shtoni në lëng fetat e patateve të bardha dhe të kuqe së bashku me copat e misrit. Ziejini rreth 20 minuta, derisa patatet të fillojnë të zbuten.
4. Shtoni patatet e verdha dhe guaskasin. Ulni zjarrin dhe ziejini edhe 20–25 minuta të tjera, duke përzier herë pas here: patatet e verdha më të vogla do të shkrihen dhe do ta trashin supën derisa të marrë një konsistencë kremoze, ndërsa fetat e tjera do të mbeten të plota. Nëse supa trashet shumë, shtoni pak ujë të nxehtë.
5. Ktheni pulën e copëtuar në tenxhere, rregulloni kripën dhe piperin dhe ziejini edhe 5 minuta, që shijet të bashkohen.
6. Shërbejeni menjëherë në tasa — tradicionalisht tasa të zinj balte: në secilin tas vendosni një copë misri dhe pulë me supë, mbi të një lugë krem dhe disa kaperi. Tasin shoqërojeni me oriz të bardhë dhe feta avokadoje anash, plus koriandër të freskët sipër.

Këshillë: çdo darkues i përzien vetë në tas kremin dhe kaperët, dhe shton feta avokadoje sipas shijes — ky është rituali klasik i ajiacos në Bogota.