Bánh xèo vietnameze — petullat krokante me miell orizi, mish derri, karkaleca dhe filiza fasuleje

Bánh xèo është petulla e kripur më e dashur e Vietnamit. Emri vjen nga tingulli “xèo” — kërcitja që bën brumi i hollë i orizit kur hidhet në tiganin e nxehtë. Ngjyra e artë vjen nga shafrani i Indisë (kurkuma), ndërsa mbushja klasike kombinon mish derri, karkaleca dhe filiza fasuleje mung. Hahet duke e prerë në copa, duke i mbështjellë në gjethe maruleje me barishte të freskëta dhe duke i ngjyer në salcën nuoc cham.

Koha e përgatitjes: 25 minuta, plus 30 minuta pushim i brumit
Koha e gatimit: 25 minuta
Koha gjithsej: rreth 1 orë e 20 minuta
Porcione: 4 persona (rreth 8 petulla)

Përbërësit — Për brumin

• 200 g miell orizi
• 2 lugë gjelle niseshte misri
• 1 lugë çaji shafran Indie (kurkumë) pluhur
• Gjysmë luge çaji kripë
• 120 ml qumësht kokosi
• 350–400 ml ujë të ftohtë
• 2 qepë të njoma, të grira imët

Përbërësit — Për mbushjen

• 200 g mish derri (fileto ose bark), në feta të holla
• 200 g karkaleca, të qëruar dhe të pastruar
• 1 qepë, në feta të holla
• 200 g filiza fasuleje mung
• Vaj vegjetal për skuqje

Përbërësit — Për salcën nuoc cham dhe shërbimin

• 3 lugë gjelle salcë peshku
• 3 lugë gjelle ujë
• 2 lugë gjelle sheqer
• 2 lugë gjelle lëng limoni jeshil (lime)
• 1 thelb hudhër, i grirë imët
• Spec djegës i grirë, sipas dëshirës
• Gjethe maruleje, mente, borzilok dhe koriandër të freskët, për mbështjellje

Përgatitja

1. Përgatit brumin: në një tas të madh përziej miellin e orizit, niseshtenë, kurkumën dhe kripën. Shto qumështin e kokosit dhe ujin pak nga pak, duke e rrahur derisa të marrësh një brumë të hollë e të lëmuar, si brumë petullash. Shtoni qepët e njoma, mbuloje dhe lëre të pushojë 30 minuta.
2. Përgatit salcën nuoc cham: përziej salcën e peshkut, ujin, sheqerin dhe lëngun e limonit derisa sheqeri të tretet. Shto hudhrën dhe specin djegës dhe lëre mënjanë.
3. Kaurdis mbushjen: në një tigan me pak vaj, kaurdis fetat e mishit të derrit 2–3 minuta, pastaj shto karkalecat dhe qepën dhe gatuaji edhe 1–2 minuta, derisa karkalecat të marrin ngjyrë rozë. Hiqi nga tigani dhe mbaji mënjanë.
4. Skuq petullat: ngroh mirë një tigan që nuk ngjit (rreth 24–26 cm) me 1 lugë vaj derisa vaji të jetë shumë i nxehtë. Hidh rreth gjysmë garuzhde brumë dhe rrotulloje tiganin shpejt që brumi të mbulojë gjithë fundin në një shtresë të hollë — duhet të dëgjosh kërcitjen karakteristike.
5. Vendos mbi gjysmën e petullës pak mish, karkaleca dhe një grusht filiza fasuleje. Mbulojeni me kapak 2–3 minuta, derisa filizat të zbuten pak dhe petulla të bëhet krokante në fund.
6. Palose petullën në gjysmë mbi mbushjen, rrëshqite në pjatë dhe mbaje të ngrohtë. Përsërit me brumin dhe mbushjen e mbetur, duke shtuar vaj për secilën petullë.
7. Shërbeji menjëherë, të nxehta e krokante: preji në copa, mbështilli copat në gjethe maruleje me mente, borzilok dhe koriandër, dhe ngjyeji në salcën nuoc cham.

Këshillë: Sekreti i krokantes është tigani shumë i nxehtë dhe brumi i hollë — mos e trash shtresën dhe mos i shërbe petullat me vonesë, sepse humbasin kërcitjen.