Kërkuesi zbulon listën e fshehtë të Apple: rreth 100 mijë fjalë e fraza që tastiera e iPhone nuk i sugjeron, mes tyre edhe “dictator Trump” dhe “sleepy Joe”
Siç njofton Reuters të premten, më 6 nëntor 2026, Apple mban një listë të fshehtë shumëgjuhëshe me dhjetëra mijëra fjalë e fraza që tastiera e iPhone nuk i plotëson automatikisht dhe nuk i lejon të shkruhen me rrëshqitje. Zbulimi i takon kërkuesit të pavarur Derik Kauffman, i cili thekson se nuk bëhet fjalë për ndalim: përdoruesit mund t’i shkruajnë fjalët vetë, por ato nuk shfaqen si sugjerime. Lista, e quajtur “listë gri”, funksionon në heshtje brenda iOS dhe prek mënyrën se si miliona njerëz shkruajnë çdo ditë.
Shumica e fjalëve të shënuara, sipas Reuters, janë vulgare ose fyese, ose lidhen me drogën, seksin dhe dhunën. Por mes tyre ka edhe shprehje me peshë politike, si “dictator Trump”, “sleepy Joe”, “right wing conspiracy”, “Tibetan independence” dhe “United Ireland”. Lista nuk kufizohet vetëm në anglisht: në hindisht shfaqet “Modi braggart”, në frëngjisht fraza për “immigration too high” dhe në hebraisht “occupied territories”. Kauffman vlerëson me kujdes se bëhet fjalë për rreth 100 mijë fjalë e fraza, pa llogaritur karakteret kineze.
Kauffman e gjeti listën në shtator, pasi vuri re se shkrimi me rrëshqitje ngecte te fraza si “bad boy” apo “white man”, por jo te “bad girl” apo “black man”. Siç njofton Reuters, ai përdori mjetet e inteligjencës artificiale OpenAI Codex dhe Anthropic Claude Code për të gjurmuar një përmbledhje të ruajtur thellë në sistemin operativ të Apple. Inxhinieri Matt Suiche, nga kompania Tolmo, e rikuperoi në mënyrë të pavarur të njëjtën listë, me një përputhje pothuajse të plotë, çka e forcon besueshmërinë e zbulimit.
Reuters e testoi vetë efektin në një iPhone, duke provuar një pjesë të vogël të listës, dhe e konfirmoi atë. Shkrimi me rrëshqitje i frazës “United Ireland” shpesh prodhonte “United Iceland”, “Sleepy Joe” kthehej në “Sleepy hope”, ndërsa “white man” jepej si “white mean”. Këto shembuj tregojnë se lista nuk është thjesht një dokument i fshehur, por një mekanizëm aktiv që ndryshon fjalët që përdoruesit synojnë të shkruajnë.
Apple, në një përgjigje me email për Reuters, nuk komentoi drejtpërdrejt gjetjet, por tha se përdoruesit mund të shkruajnë gjithmonë fjalë të caktuara dhe të anashkalojnë sugjerimet, si dhe se tastiera është e konfiguruar për të shmangur sugjerimet e papërshtatshme ose fyese. Kauffman e përshkroi praktikën si “një formë shumë të lehtë censurimi”, e cila, në shkallën e Apple, mund të ketë një ndikim të madh. David Greene, nga Electronic Frontier Foundation, tha se një listë e tillë nuk duhet të jetë e fshehtë dhe se përdoruesit duhet të mund ta personalizojnë atë.
Zbulimi ngre pyetje të rëndësishme për transparencën e teknologjisë që përdorim përditë. Kur një kompani me ndikim kaq të madh vendos në heshtje se cilat fjalë meritojnë të sugjerohen dhe cilat jo, zgjedhja prek jo vetëm komoditetin, por edhe mënyrën se si formulohen mendimet politike dhe shoqërore. Për këtë arsye, kërkesa për më shumë hapje dhe kontroll nga përdoruesit pritet të mbetet në qendër të debatit në ditët në vijim.
