Shtëpia që “merr frymë” nga çarjet ju kushton deri në 30 për qind më shtrenjt: programi WAP i Michiganit e izolon falas
Në shumë shtëpi të metro Detroitit dimri nuk hyn nga dera — hyn nga çarjet. Ajri i ngrohtë ikën nga papafingoja pa izolim, nga dritaret që nuk mbyllen mirë dhe nga themelet, ndërsa kaldaja punon pa pushim dhe fatura e gazit rritet. Ekziston një program shtetëror që pikërisht këtë problem e zgjidh pa pagesë për familjet me të ardhura të ulëta, dhe shumë prej tyre nuk e kanë dëgjuar kurrë: Programi i Ndihmës për Motizimin e Shtëpive, i njohur me shkurtesën angleze WAP (Weatherization Assistance Program).
Siç shpjegon Departamenti i Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore i Michiganit (MDHHS), programi financohet nga Departamenti federal i Energjisë (DOE) dhe nga programi federal LIHEAP dhe administrohet nga MDHHS, ndërsa punën konkrete e bëjnë Agjencitë e Veprimit Komunitar (Community Action Agencies) të çdo zone — në Wayne County shërbimi kalon përmes Wayne Metro, në Macomb County përmes Macomb Community Action. Shërbimet janë plotësisht falas për ata që kualifikohen dhe programi nuk është program riparimesh apo rinovimi të përgjithshëm: ai bën vetëm ndërhyrje që e bëjnë shtëpinë më eficiente në energji.
Kush kualifikohet? Kriteri kryesor është e ardhura familjare deri në 200 për qind të nivelit federal të varfërisë, duke llogaritur të ardhurat bruto të të gjithë banorëve të shtëpisë. Sipas rregullave të programit në Macomb County, përfituesit e ndihmës FIP ose SSI që i kanë marrë këto përfitime në 12 muajt e fundit kualifikohen automatikisht nga ana e të ardhurave. Programi u shërben pronarëve, por edhe qiramarrësve me lejen e pronarit — në Macomb, pronarit mund t’i kërkohet një pjesë e vogël bashkëfinancimi për materialet dhe punën. Një kufizim praktik vlen të dihet: ekipet nuk mund të punojnë në një shtëpi që është në shitje.
Çfarë bëhet konkretisht në shtëpi? Asgjë nuk garantohet paraprakisht, sepse gjithçka nis me një auditim energjetik të plotë të ndërtesës, me pajisje profesionale që matin rrjedhjet e ajrit. Sipas listës zyrtare të MDHHS, masat që mund të përfshihen janë: izolimi i papafingos, i mureve, i themeleve dhe i kasetës së pragut; mbyllja e rrjedhjeve me rripa izolues e silikon (weather-stripping, caulking, air sealing); instalimi i termostatit të programueshëm; rregullimi apo zëvendësimi i kaldajës dhe i bojlerit të ujit; zëvendësimi i frigoriferit të vjetër dhe i llambave. Macomb County vlerëson se ndërhyrjet e motizimit e ulin mesatarisht me rreth 30 për qind konsumin dhe faturat e ngrohjes e të shërbimeve — një kursim që, ndryshe nga ndihma njëherëshe për faturën, përsëritet çdo dimër, vit pas viti.
Dokumentet që kërkohen në aplikim janë të zakonshmet: provë e pronësisë ose të dhënat e pronarit për qiramarrësit, dokumentim i të ardhurave për të gjithë banorët e shtëpisë, fatura më e fundit e gazit dhe fatura më e fundit e energjisë elektrike. Në Macomb County aplikimet për motizim nisin me një telefonatë në numrin 586-469-6329. Për qarqet e tjera, MDHHS i drejton banorët te agjencia lokale e veprimit komunitar — për Wayne County ajo është Wayne Metro — ose te linja shtetërore e Michigan Community Action, 1-855-MI-ACTION, që ju lidh me operatorin e zonës suaj.
Një këshillë për kohën: aplikoni tani, në vjeshtë. Listat e pritjes krijohen pikërisht kur vjen i ftohti i madh, ndërsa auditimi dhe ndërhyrjet e miratuara në tetor e nëntor e gjejnë shtëpinë gati për janarin. Dhe bëjeni dallimin me programet e tjera që kemi trajtuar: ndihma SER dhe kreditët e ngrohjes paguajnë faturën e një muaji apo të një sezoni, ndërsa motizimi WAP e ul vetë faturën për gjithmonë, sepse shtëpia pushon së humburi nxehtësinë. Për një familje që ngroh me gaz dhe jeton në shtëpi të vjetër të Detroitit, Warrenit apo Hamtramckut, ky ndryshim mund të vlejë qindra dollarë çdo dimër.
