Vrapi për energji për inteligjencën artificiale: qendrat e të dhënave gjuajnë turbina të përdorura dhe motorë avionësh
Siç raporton Reuters, kompanitë e shërbimeve, zhvilluesit dhe firmat që garojnë për të furnizuar me energji qendrat e të dhënave të inteligjencës artificiale po kërkojnë në gjithë botën turbina gazi të dorës së dytë, po ringjallin makineri të lëna mënjanë dhe po shndërrojnë motorë avionësh të dalë nga përdorimi, ndërsa afatet e dorëzimit për pajisjet e reja e të shtrenjta shtrihen deri në dekadën tjetër.
“Bisedat për dorëzimet janë të përqendruara fort në dritaren 2030-2031”, tha Aurora Tenorio, analiste e lartë në konsulencën e energjisë Wood Mackenzie, për tregun amerikan të turbinave. Sipas saj, dorëzimi i një turbine gazi në SHBA zgjat mesatarisht gjashtë vjet. Porositë botërore sot kalojnë 100 gigavat, shumë mbi kapacitetin e vlerësuar global të prodhimit prej 60-70 gigavatësh.
Analistët e bankës së investimeve Jefferies vlerësojnë se vetëm qendrat amerikane të të dhënave përbëjnë këtë vit afro 17 gigavat kërkesë, një shifër që mund të më shumë se trefishohet deri në vitin 2028. Kapaciteti global i prodhimit pritet të rritet në rreth 87 gigavat në 2028, por sërish nën kërkesën e pritur prej 129 gigavatësh.
Firma e infrastrukturës së AI-së Crusoe, për shembull, porositi në prill 13 turbina gazi aeroderivative nga kompania amerikane ProEnergy — të bazuara në motorë avionësh të GE Aerospace — me kapacitet të përbashkët 650 megavat, për projektet e saj të qendrave të të dhënave në SHBA.
Çmimet e konfirmojnë ngutjen: njësitë e përdorura e të mirëmbajtura shiten për rreth 1.5-1.7 milionë dollarë për megavat dhe ato të rinovuarat për rreth 1.3 milionë, ndërsa turbinat e reja kushtojnë rreth 2-2.5 milionë dollarë për megavat. Dy turbina 14.5-megavatëshe të Solar Turbines u shitën së fundmi për 12.5 milionë dollarë, kundrejt rreth 35 milionëve që do të kushtonin të reja — me pesë vjet pritje.
Pajisjet e përdorura kanë edhe rreziqet e tyre: historiku i paqartë i mirëmbajtjes, jetëgjatësia e mbetur e kufizuar dhe pikëpyetjet nëse motorët e avionëve të shndërruar janë të përshtatshëm për punë të vazhdueshme si gjeneratorë. Ndërkohë, prodhues si finlandezja Wärtsilä kanë marrë rreth 3 gigavat porosi nga qendrat amerikane të të dhënave për njësi me motorë gazi në vend të turbinave. “Çfarë e shtyn tregun? Afatet, afatet, afatet”, tha drejtuesi i biznesit të energjisë i Wärtsilä-s, Anders Lindberg.
