A duhet që guvernatori i Michiganit të emërojë anëtarët e bordeve universitare? Disa paralajmërojnë pasoja
Po rifillon debati në Michigan për ta kaluar zgjedhjen e anëtarëve të bordeve të Universitetit të Michiganit, Michigan State dhe Wayne State nga votuesit te emërimi nga guvernatori, pas polemikave të fundit. Për dekada të tëra këto poste janë vendosur me votim, por një nismë legjislative e fundit dështoi dhe përkundër kësaj disa zyrtarë, përfshirë guvernatoren Gretchen Whitmer dhe ish-guvernatorë, kanë kërkuar ndryshime.
Siç raporton bridgemi, shembuj jashtë shtetit ngrenë shqetësime për pasojat e mundshme: në Virgini një anëtare e bordit qysh në George Mason shkroi pjesën e arsimit të projektit të debatueshëm Project 2025 dhe përfundoi nën vërejtje; në Georgi sistemi universitar rishikoi politikat e pas-promovimit, duke shkaktuar shqetësime se do të lehtësonte shkarkimin e profesorëve; dhe te New College of Florida emërimi i gjashtë anëtarëve të rinj të bordit çoi në shkarkimin e presidentit, refuzimin e tenure për disa ligjërues dhe heqjen e programit të studimeve gjinore, me largimin më pas të dhjetëra anëtarëve të fakultetit.
Mbështetësit e emërimit thonë se një guvernator mund të zgjedhë në mënyrë më metodike anëtarë me përvojë financiare dhe kompetenca specifike për të mbikëqyrur institucione me buxhete milionëshe, si dhe të sigurojë një përzierje më të mirë mes alumnëve dhe jo-alumnëve. Eric Lupher, president i Citizens Research Council, argumenton se emërimet mund të plotësojnë boshllëqet në ekspertizë dhe të sjellin stabilitet në drejtimin e universiteteve.
Kritikët kanë frikë se emërimet politike do të politizojnë edhe më tej bordet. Profesori emeritus i George Mason, Jim Finkelstein, dhe analisti politik Bill Ballenger kanë theksuar se çdo model është i ndikuar nga politika dhe se ndryshimi mund të ndryshojë përbërjen partiake të bordeve. Ballenger kujton historinë kushtetuese të Michiganit — nga zgjedhjet pranverore sipas kushtetutës së vitit 1908, te kalimi i votimit në zgjedhjet e vjeshtës me kushtetutën e 1964 — dhe shprehet se qytetarët zakonisht preferojnë të ruajnë të drejtën për të zgjedhur përfaqësuesit e tyre. Anëtarët aktualë të bordeve shërbejnë pa pagesë për mandate tetëvjeçare dhe kanë përgjegjësi të mëdha, përfshirë mbikëqyrjen e shpenzimeve dhe zgjedhjen e presidentit të universitetit.
Ekspertët propozohen disa zgjidhje kompromisi: Finkelstein sugjeron ligje që të përcaktojnë kualifikimet minimale për anëtarët e bordeve — për shembull, një ose dy ekspertë financiarë që të jenë pjesë e komitetit të auditimit, ose detyrime për përvojë në qeverisjen e organizatave jofitimprurëse. Po ashtu ekzistojnë tre modele praktike për përbërjen e bordeve: zgjedhje publike, emërim nga guvernatori me konfirmim legjislativ, ose ndarje të emërimeve mes ekzekutivit dhe legjislativit — dhe secili nga këto modele ka pasur problematikat e veta.
Për të sjellë një ndryshim kushtetues që të lejojë emërimet do të jetë e nevojshme miratimi me dy të tretat në të dy dhomat e legjislaturës deri më 4 shtator që çështja të futet në fletën e votimit të nëntorit. Nisma e fundit në Dhomën e Përfaqësuesve, e mbështetur edhe nga Whitmer si dhe ish-guvernatorët John Engler dhe Jim Blanchard, dështoi; një propozim tjetër u paraqit nga lideri i shumicës në Senat, Sam Singh. Debati pritet të vazhdojë, ndërkohë që mbetet e paqartë nëse votuesit do t’ia besojnë legjislaturës një ndryshim të tillë dhe sa mjetet financiare do të përdoren për të ndikuar opinionin publik.
Sipas bridgemi, diskutimi për mënyrën e vendosjes së anëtarëve të bordeve universitare do të vazhdojë ndërsa politikanët, ekspertët dhe votuesit shqyrtojnë përfitimet e mundshme dhe rreziqet e politizimit të institucioneve arsimore publike.
