Diasporës së qeverisë në sallë i mungonte vetëm Eric Adams
Samiti i Diasporës në Tiranë vazhdon edhe sot, dhe do të vazhdojë edhe nesër, me të njëjtin ritëm të kujdesshëm dhe me të njëjtën atmosferë të kuruar deri në detaj. Salla është e mbushur, panelistët janë në vend, fjalimet rrjedhin pa pengesa dhe duartrokitjet bien në momentin e duhur. Një organizim i rregullt, një skenografi e qëndrueshme, ku diaspora shfaqet jo si ajo që është, por si ajo që duhet të duket.
Në këtë panoramë të përpunuar me kujdes, mungon vetëm një detaj simbolik: Eric Adams. Shqiptari më i ri me dekret, i cili pas një kapitulli të sikletshëm akuzash për korrupsion arriti të dalë në dritë me një lehtësi që vetëm politika e lartë mund ta ofrojë, dhe më pas u përqafua si pjesë e diasporës shqiptare. Një figurë perfekte për këtë skenë: e njohur, e gatshme për fotografi dhe e dobishme për narrativë. Një histori që përputhet bukur me nevojën për sukses të importuar. Dhe pikërisht për këtë arsye, mungesa e tij bie në sy edhe më shumë ndërsa samiti vazhdon.
Sepse ndërkohë që në sallë vazhdojnë fjalimet për “potencialin e jashtëzakonshëm të diasporës” dhe për “energjinë e shqiptarëve kudo në botë”, jashtë kësaj skene vazhdon një realitet tjetër. Shqipëria vazhdon të zbrazet çdo ditë. Njerëzit largohen jo për turizëm, por për të jetuar diku tjetër. Ikin nga mungesa e shpresës, nga një sistem që nuk prodhon besim, nga mungesa e një demokracie funksionale dhe nga pamundësia për të parë një ndryshim real. Ky është ritmi paralel që nuk hyn në programin e samitit.
Ndërsa brenda sallës, gjithçka duket në kontroll. Diaspora që flet në panele është një diasporë e përzgjedhur, e rregulluar, një lloj pasqyre që reflekton më shumë axhendën sesa realitetin. Nuk ka zëra të papritur, nuk ka devijime, nuk ka tension. Vetëm një vazhdimësi e qetë e fjalimeve që përforcojnë të njëjtin mesazh: gjithçka është në rrugën e duhur.
Në këtë kuptim, samiti nuk është thjesht një takim. Është një projekt. Një përpjekje për të ndërtuar një diasporë që funksionon mirë në sallë, në ekran dhe në deklarata. Një diasporë që përgjigjet kur thirret dhe që përputhet me nevojën për të treguar sukses. Ndërsa diaspora reale, ajo që largohet çdo ditë, mbetet jashtë kësaj skene.
Dhe këtu figura e Eric Adams bëhet domethënëse. Jo për atë që është si individ, por për atë që përfaqëson në këtë kontekst: një version i diasporës që mund të krijohet, të prezantohet dhe të përdoret si simbol. Një shqiptari i ri, i ardhur në kohën e duhur, që shërben më shumë për imazh sesa për përmbajtje. Një dëshmi se diaspora mund të ndërtohet edhe si ide, ndërkohë që në realitet ajo vazhdon të largohet.
Samiti vazhdon edhe sot, do të vazhdojë edhe nesër, dhe në fund do të shpallet sërish sukses. Fotot do të jenë të bukura, deklaratat do të jenë optimiste dhe mesazhi do të jetë i njëjtë. Por përtej sallës, realiteti mbetet i pandryshuar.
Dhe ndoshta, në këtë skenë të rregullt që vazhdon të funksionojë pa surpriza, mungon vetëm një element për ta bërë edhe më të plotë: një figurë që e përmbledh më së miri këtë kontrast. Një diasporë e re, e gatshme, e përshtatshme. Një Eric Adams.
