Kongresmeni Jim McGovern: “Ndaloni dhunën dhe dëgjoni kërkesat e protestuesve”
Protestat që prej pesë muajsh zhvillohen në Shqipëri kanë tërhequr vëmendjen e politikanëve amerikanë. Kongresmenë dhe senatorë nga Partia Demokratike dhe ajo Republikane kanë reaguar ndaj përshkallëzimit të tensioneve në Tiranë, duke kërkuar ndalimin e dhunës, respektimin e sundimit të ligjit dhe mbrojtjen e të drejtës së qytetarëve për të protestuar paqësisht.
Reagimi më i fundit ka ardhur më 23 tetor nga kongresmeni demokrat Jim McGovern, i cili, përmes një postimi në rrjetin social X, i ka bërë thirrje qeverisë shqiptare të dëgjojë kërkesat dhe shqetësimet e protestuesve.
“Po i ndjek me shqetësim protestat që po përshkallëzohen në Shqipëri. Njerëzit dalin në rrugë kur qeveria e tyre nuk u përgjigjet nevojave të qytetarëve. E drejta për të protestuar paqësisht mbrohet nga e drejta ndërkombëtare. Qeveria duhet t’i japë fund dhunës ndaj protestuesve, të garantojë sundimin e ligjit dhe të dëgjojë aspiratat e popullit”, shkruan McGovern.
Deklarata e kongresmenit amerikan vjen pas një jave përplasjesh ndërmjet policisë dhe protestuesve në Tiranë, të shoqëruara me arrestime, të plagosur dhe dëmtime të pronës. Protestat, të cilat nisën në maj si kundërshtim ndaj projekteve të zhvillimit në zona të mbrojtura, janë shndërruar në një lëvizje më të gjerë kundër qeverisë së kryeministrit Edi Rama.
Lëvizja, e njohur fillimisht si “Revolucioni Flamingo” dhe më pas edhe si “Revolucioni Vjeshtor”, ka përfshirë studentë, të rinj dhe qytetarë të grupmoshave të ndryshme. Ndër kërkesat kryesore të protestuesve janë dorëheqja e kryeministrit Edi Rama, krijimi i një qeverie teknike me mandat të kufizuar, reforma zgjedhore dhe ndryshime në mënyrën e qeverisjes së vendit.
Reagime të tjera nga Uashingtoni
Përpara McGovern, më 20 tetor, edhe senatori demokrat Chris Murphy, anëtar i Komisionit të Marrëdhënieve me Jashtë të Senatit amerikan, kishte reaguar ndaj zhvillimeve në Shqipëri. Ai mbështeti të drejtën e shqiptarëve për të protestuar paqësisht dhe shprehu shqetësimin se aktet e dhunës po e përshkallëzonin situatën.
Murphy i kërkoi qeverisë shqiptare të ndërmarrë hapa të menjëhershëm për uljen e tensioneve dhe të trajtojë shqetësimet e ligjshme të protestuesve, përfshirë rishikimin e projektit të diskutueshëm të zhvillimit në zonën Vjosë-Nartë.
Reagime kritike ndaj përdorimit të dhunës janë raportuar edhe nga kongresmenët demokratë Alexandria Ocasio-Cortez dhe Ritchie Torres. Ata kanë kërkuar respektimin e lirisë së shprehjes, të drejtës për protestë dhe uljen e tensioneve ndërmjet policisë dhe demonstruesve.
Këto reagime tregojnë se zhvillimet e fundit në Shqipëri kanë hyrë në vëmendjen e një pjese të ligjvënësve amerikanë, të cilët po i trajtojnë protestat edhe në kuadrin e respektimit të të drejtave themelore të njeriut.
Pesë muaj protesta dhe kërkesa për ndryshime politike
Protestat në Shqipëri kanë nisur në maj të këtij viti dhe, pas një periudhe të gjatë demonstrimesh kryesisht paqësore, janë shoqëruar gjatë tetorit me përplasje të forta. Pjesëmarrja e studentëve u ka dhënë protestave një përmasë të re, ndërsa pakënaqësitë janë zgjeruar nga çështjet mjedisore te korrupsioni, arsimi, gjendja ekonomike dhe përgjegjësia politike e qeverisë.
Kryeministri Edi Rama ka deklaruar se qeveria nuk do t’i nënshtrohet dhunës, ndërsa protestuesit vazhdojnë të kërkojnë largimin e tij nga detyra dhe formimin e një qeverie teknike.
Reagimi i Jim McGovern dhe thirrjet e ligjvënësve të tjerë amerikanë përqendrohen te ndalimi i dhunës, respektimi i ligjit dhe trajtimi i shqetësimeve të qytetarëve. Megjithëse këto deklarata nuk përbëjnë mbështetje të shprehur për çdo kërkesë politike të protestuesve, ato shtojnë vëmendjen ndërkombëtare ndaj mënyrës se si autoritetet shqiptare po e përballojnë krizën.
Shqipëria, si vend anëtar i NATO-s dhe kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian, është nën vëzhgim edhe për respektimin e lirive demokratike dhe funksionimin e institucioneve. Në këtë kontekst, mesazhi i McGovern është i drejtpërdrejtë: qeveria duhet të ndalë dhunën ndaj protestuesve, të mbrojë sundimin e ligjit dhe të dëgjojë kërkesat e qytetarëve.
