Në cilat sporte robotët kanë arritur të mposhtin njerëzit?
– Kur flitet për makina që tejkalojnë aftësitë njerëzore, mendimi shkon shpesh te shahu dhe përballjet historike mes kampionëve dhe kompjuterëve.
Por sot, robotët nuk kufizohen vetëm në lojërat e tavolinës. Ata mund të vrapojnë, të drejtojnë automjete, të luajnë tenis tavoline, të gjuajnë në kosh apo të godasin topin dhe, në disa raste, kanë arritur të mposhtin edhe sportistë me përvojë.
Më poshtë janë 10 disiplina sportive ku robotët kanë demonstruar rezultate të jashtëzakonshme:
Vrapimi
Në prill 2026, roboti humanoid kinez “Lightning” tërhoqi vëmendjen pasi përfundoi gjysmëmaratonën e Pekinit për 50 minuta e 26 sekonda.
Koha ishte më e shpejtë se rekordi njerëzor i përmendur për këtë distancë. Megjithatë, roboti vrapoi në një trase të përshtatur dhe pati nevojë për ndërrime baterish, ndaj krahasimi me sportistët njerëzorë nuk është i drejtpërdrejtë.
Futbolli
Portieri robotik “RoboKeeper” është projektuar për të reaguar në pak të qindtat e sekondës ndaj goditjeve. Me anë të sensorëve optikë dhe algoritmeve parashikuese, ai përcakton trajektoren e topit dhe gjatë demonstrimeve ka pritur penallti me rezultate shumë të larta.
Automobilizmi
Makinat autonome kanë filluar të vendosin edhe rekorde në pistë.
Në vitin 2025, Dallara AV-24 e Indy Autonomous Challenge, e drejtuar nga inteligjenca artificiale, regjistroi në Autodromin e Modenës një kohë më të shpejtë se një rekord i mëparshëm i vendosur nga një Lamborghini Huracán.
Badmintoni
Roboti katërkëmbësh “ANYmal”, i zhvilluar nga ETH Zürich, ka demonstruar aftësi për të luajtur badminton.
Kamerat, sensorët dhe algoritmet i mundësojnë të ndjekë lëvizjen e fluturës dhe të reagojë ndaj goditjeve. Ende nuk është në nivelin e profesionistëve më të mirë, por demonstrimi tregon një shkallë të lartë koordinimi.
Tenisi i tavolinës
Roboti “Ace”, i zhvilluar nga Sony AI, përdor kamera me shpejtësi të lartë dhe algoritme të mësimit automatik për të parashikuar trajektoren e topit dhe për t’iu përgjigjur goditjeve në kohë reale.
Në demonstrime, ai ka mundur të mposhtë lojtarë të nivelit të mirë.
Basketbolli
Roboti “CUE” i Toyota-s është veçanërisht i aftë në gjuajtje.
Në vitin 2020 realizoi 2,020 gjuajtje të lira radhazi, duke hyrë në Guinness World Records. Më pas realizoi edhe një gjuajtje nga distanca 24.55 metra. Avantazhi i tij kryesor është përsëritja jashtëzakonisht e saktë e së njëjtës lëvizje.
Air hockey
Në këtë lojë me ritëm shumë të shpejtë, robotë të zhvilluar në Japoni dhe SHBA kanë arritur të mposhtin lojtarë njerëzorë.
Sensorët dhe sistemet e përpunimit të imazhit u mundësojnë të reagojnë ndaj goditjeve të diskut me shpejtësi shumë të lartë.
Curling
Roboti “Curly”, i zhvilluar nga studiues gjermanë dhe koreano-jugorë, ka treguar se mund të konkurrojë në një sport ku strategjia është po aq e rëndësishme sa saktësia.
Në një seri prej katër përballjesh, ai fitoi tri kundër skuadrave njerëzore me përvojë, duke analizuar lëvizjen e gurit dhe kushtet e akullit.
Garat me dronë
Në vitin 2023, droni autonom “Swift”, i zhvilluar nga Universiteti i Zyrihut, mposhti tre pilotë kampionë bote në një pistë reale të garave me dronë.
Ai regjistroi edhe kohën më të mirë të xhiros. Rezultati u publikua në revistën Nature dhe u konsiderua një arritje e rëndësishme për navigimin autonom në mjedise dinamike.
Biliardoja e tavolinës (futbolli)
Projekte të ndryshme universitare kanë krijuar tavolina automatike që ndjekin lëvizjen e topit dhe reagojnë në kohë shumë të shkurtër.
Një sistem i zhvilluar nga Politekniku i Lozanës ka arritur të mposhtë rregullisht lojtarë njerëzorë të nivelit mesatar dhe të lartë, duke përfituar nga përpunimi i qindra imazheve në sekondë dhe mungesa e lodhjes.
Këto eksperimente tregojnë se avantazhi i robotëve në sport nuk qëndron vetëm te shpejtësia, por edhe te saktësia, përsëritshmëria, përpunimi i menjëhershëm i të dhënave dhe mungesa e lodhjes.
Megjithatë, në shumë prej këtyre rasteve krahasimi me njerëzit mbetet i kufizuar, pasi robotët garojnë në kushte të specializuara ose kryejnë vetëm një pjesë të aktivitetit sportiv.
